دو نکته

 اول : یکى از حکما، دنیا را به عالم خواب تشبیه نموده که آدمى در آن حال هر چه از خوشى و ناخوشى مى بیند و خیال مى کند که آنها حقیقت دارند همین که بیدار شد اثرى از آنها نمى بیند. این دنیا نیز همین طور است ؛ همچنانکه روایت شده : الناس نیام فاذا ماتوا انتبهوا: (1) همه مردم در خوابند، وقتى مردند، مى دانند و هوشیار مى گردند (که تخت و تاج و ملک مال همه بى اثر و از آنها سودى نمى برند). این قدر طول امل ره مى دهى در دل چرا

مصحف خود را به این خط مى کنى باطل چرا

عیش دنیا احتلام خواب غفلت بیش نیست

از خیالى این قدر آلودگى اى دل چرا

دوم : منقول است پیغمبر اکرم (صلى الله علیه و آله و سلم ) بر روى حصیرى خوابیده بود و پهلوى مبارکش نقش حصیر گرفته بود، عمر گفت : یا نبى الله ! چه شود اگر بر فرش از این نرمتر خوابى ؟)): سرور کاینات فرمودند: مالى و للدنیا ما مثلى و مثل الدنیا الا کراکب سار فى یوم صائف فاستظل تحت شجره ساعه من نهار ثم راح و ترکها؛ (1) مرا با دنیا چه کار! مثل دنیا نیست مگر مانند سوارى که در روز گرمى به راه رود و ساعتى در سایه درختى توقف کند، و بعد از آن به راه خود رود و آن درخت را واگذارد. حاصل اینکه آدمى مسافرى است که از دیار نیستى به این دنیا مى آید و به شهرستان عالم جاودانى مى رود و این دنیا به مثابه درختى است که بر سر راه واقع شده ، در آن مقدار کوتاهى توقف مى کند و روانه مقصد مى شود، و همچنانکه آدمى نباید در بین راه منزب کند و آنجا را براى خود محل و ماءوى قرار دهد، همچنین نباید انسان این قدر علاقه جاودانه بگستراند؛ زیرا عاقل و دانا فکر مى کند جایى که مردم هر دو احتمال کوچ کردن در آن مى دهند رحل اقامت انداختن و متوجه مقصد نشدن و مملکت باقى را فراموش کردن از طریقه عقل و دانش بیرون است . بعضى دنیا را به ((سایه )) تمثیل کرده اند که در واقع متحرک و روان است و در نظر ساکن