شعبى به گرمابه رفت و مردى را بى پوشش گرمابه دید و چشم خویش به هم نهاد. مرد او را به شوخى گفت : از کى چشم هایت نابینا شده اند. گفت : از آنگاه که تو شرم رها کرده اى .
حکایت جالبی است پوشش زن و نگاه مرد وامروز اکثر جاها گرمابه شده است

- پس از تقوا چه عاملى مى تواند انسان را از افتادن در مفاسد باز دارد؟

حیا و شرم ؛ داشتن صفت حیا مانند لباسى است که آدمى را از بسیارى از خطرها حفظ مى کند. نیکوترین لباس دین ، حیا داشتن است .

احسن ملابس الدین الحیاء. ([1])

2 - بهترین نوع حیا کدام است ؟

شرم و حیاء از خداوند که در حضور او گناه نکنى ، (همان طور که در حضور شخصى از آدمیان دست به خطا نمیزنى ).

افضل الحیاء استحیائک من الله .

با فضیلت ترین نوع حیا آن است که از خداوند متعال حیا کنى .

3 - داشتن حیا چگونه مى تواند از گناه جلوگیرى کند؟

البته حیا مانع انجام کارهاى زشت مى شود.

الحیاء یصد عن فعل القبیح . ([2])

و شرم از خدا بسیارى از گناهان را نابود مى کند.

الحیاء من الله یمحو کثیرا من الخطایا.

4 - آیا داشتن حیا، در عفت و پاکدامنى زنان و دختران موثر است ؟

بله کاملا، اصولا عفاف و پاکدامنى زنان ، نتیجه حیاء آنان است :

ثمره الحیاء العفه ، الحیاء قرین العفاف .

حیاء همدم و همراه عفاف است . (اگر حیا نباشد عفاف هم نیست و بزرگترین عامل پاکدامنى زنان و مردان بخصوص جوان ها، داشتن شرم و حیا است . سبب العفه الحیاء حیا، عامل پاکدامنى است .

5 - آیا همه جا و در همه وقت باید حیا داشت ؟

خیر، حیا در یاد گرفتن احکام دین و در تعلیم امورى که بر انسان واجب است یا در شغل و کسب و کار و یا گفتن حق که بطور کلى مانع انجام وظیفه است نکوهیده است .

ثلاث لا یستحیى منهن : خدمه الرجل ضیفه ، و قیامه عن مجلسه لابیه و معلمه و طلب الحق و ان اقل ... . ([3])

سه چیز است که نباید از آنها شرم کرد، پذیرایى از مهمان ، برخاستن پیش ‍ پاى پدر و معلم ، و دنبال حق رفتن هر چند که اندک باشد.

6 - آیا بى حیائى لطمه اى به ایمان میزند؟

آرى ، هر که حیا نداشته باشد تقواى خود را از دست میدهد.

من قل حیائه قل ورعه .

7 - پس باید نتیجه گرفت که مومن ، با حیاست ؟

درست است ؛ آدم بى حیا ایمان هم ندارد.

نعم قرین الایمان الحیاء.

شرم و حیا همدم و قرین خوبى براى ایمان است .

8 - بنابراین نمى توان روى آدم هاى بى حیا حساب کرد؟

خیر، هر که شرم و حیا نداشته باشد خیرى در او نیست .

من لا حیاء له لا خیر فیه .

9 - آیا خصلت هاى خوب دیگر، به پاى حیا مى رسند؟

خیر، هیچ خصلت خوب دیگرى به پاى حیا نمى رسد.

لاشیمه کالحیاء.

10 - مولاى من آیا ممکن است کسى از خدا حیا کند، ولى از خلق خدا حیا نکند؟

باورتان نشود، ممکن نیست آدم بى حیا، که از مردم شرم و حیا ندارد، از خدا شرم کند.

من لم یستحبى من الناس لا یستحیى من الله .

کسى که از مردم شرم نکند از خدا نیز شرم نمى کند.[4]

چه زیبا گفت آن استاد الهی :

الهى .. از روى آفتاب و ماه و ستارگان شرمنده ام . از انسان و جان شرمنده ام ، حتى از روى شیطان شرمنده ام ، که همه در کار خود استوارند و این سست عهد ناپایدار.

الهى .. اگر تا قیامت براى یک صغیره استغفار کنم از شرمندگى تقصیر بندگى بدر نخواهم شد.

الهى .. سخن در عفو و رحمتت نیست ، گیرم که تو بخشیم ، من از شرمندگى چه کنم ؟ تو خود واهى که از استغفار شرم دارم .

الهى .. استغفار خواستن غفران تست ، با خاطره گناه چه کنیم .

الهى .. چه باید کرد که گناه فراموش شود؟ وگرنه با یاد گناه اگر برانى شرمنده ، و ارگ نوازى شرمنده ترم .

حکیمى گفت : بگذار تا شرم تو از خویش بیش از شرم تو از پروردگار باشد. دیگرى گفت : آن که به پنهانى کارى ورزد که به آشکارا از آن شرم دارد، جانش را نزد او بهایى نیست .

گروهى ، مردى را که وسیله سرگرمى خویش مى داشتند، به جمع خود خواندند. و او، دعوتشان نپذیرفت و گفت : دیروز به چهلمین سال زندگیم رسیدم و از سن و سال خویش شرم دارم .